Rudovous

Rudovous

Akahige
1965, 185 min
dokina.cz 8.3 index
Režie:
Scénář:
Hudba:
Hrají:

Wraz z Rudobrodym kończy się najbardziej niezwykły w historii kina związek pomiędzy reżyserem i aktorem. W latach 1948-1965 Akira Kurosawa nakręcił siedemnaście filmów, w szesnastu z nich zagrał Toshirô Mifune.


Żywiołowość i dynamika ekspresji artystycznej Mifune uczyniły go idealnym odtwórcą ról w filmach Kurosawy. Reżyser zwykł mawiać: Na to, co Mifune potrafił wyrazić jednym gestem, inny aktor potrzebowałby trzech. Zawsze proponował śmiałe rozwiązania, a jego wyczucie rytmu nie miało sobie równych wśród japońskich aktorów. I chociaż na planie Mifune tryskał niebywałą energią, w życiu prywatnym był zaskakująco wrażliwy. Z kolei Mifune wyznał: Jeżeli mogę być z czegoś dumny, to jedynie z efektów współpracy z Kurosawą.


Ich ostatnim i najbardziej ambitnym projektem był Rudobrody, do którego zdjęcia trwały dwa lata, czyli dłużej niż do filmowego eposu Siedmiu Samurajów. Akcja filmu rozgrywa się w latach sześćdziesiątych XIX wieku, w epoce Edo, pod koniec panowania rodu Tokugawa. Jest to czas dramatycznych przemian, zmierzchu trwających prawie trzysta lat rządów shôgunów i rozpoczyna się długi okres transformacji administracyjnej.


Jest to również czas otwierania się Japonii na Europę i Stany Zjednoczone, a także ulegania ich wpływom. Kurosawa, jak zwykle skrupulatny i perfekcyjny, nalegał, aby zrekonstruowano małe miasteczko, które miało posłużyć za tło akcji filmu. Obok zabudowań zadbano również o tylne pasaże i boczne uliczki. Niektórych z nich w ogóle nie wykorzystano podczas zdjęć. Cała dekoracja została zbudowana z autentycznych, pochodzących z XIX wieku materiałów. Rekonstrukcja miasteczka była tak dokładna, że stała się atrakcyjnym obiektem turystycznym. Tuż po nakręceniu filmu biura podróży zaczęły wysyłać tam liczne wycieczki.


Mifune dwa razy zagrał lekarza w filmach Kurosawy. W Pojedynku w ciszy z 1949 roku sportretował młodego lekarza, który podczas operacji zaraził się od pacjenta syfilisem. W obu filmach, Rudobrodym i Pojedynku w ciszy, odgrywane przez Mifune postaci są bezinteresowne i oddane swojej pracy. Jednak postać doktora Niide, nazywanego w filmie Rudobrodym, zyskuje dzięki grze Mifune powagę i niezwykły autorytet. Zupełnie inną postacią jest młody, znerwicowany lekarz z wcześniejszego filmu.


Protagonistą doktora Niide był młody lekarz, Yasumoto (grany przez Yuzo


Kayamę), który zostaje przydzielony do szpitala dla biedoty. Jednak jego ambicją jest zostać nadwornym lekarzem shôguna.


To w Rudobrodym została najpełniej wyrażona zasada, której echa wciąż powracają w filmach Kurosawy. Chodzi o proces poznania relacji między uczniem a mistrzem. Scena, w której Yasumoto uznaje Rudobrodego za swojego sensei - nauczyciela, jest nawiązaniem do wcześniejszej sytuacji przedstawionej w Siedmiu Samurajach. Początkowo, Yasumoto odnosi się z niechęcią do leczenia ubogich. Drażni go szorstki charakter Rudobrodego. Lekceważy poświęcenie się pracy, którego wymaga kodeks lekarski. Odmawia nawet założenia skromnego uniformu lekarza.


Scena, w której zdejmuje swoje wytworne kimono i przebiera się w uniform lekarski jest w filmie punktem zwrotnym, oznacza bowiem przyjęcie przez Yasumoto tradycyjnych ideałów etycznych zawodu lekarza. Uczy się pokory nie tylko od Rudobrodego, ale również od pacjentów, szczególnie od wykorzystywanej seksualnie młodej dziewczyny.


Motyw ten z łatwością znalazłby swoje miejsce w łzawym melodramacie, czy też w operze mydlanej. Jednak u Kurosawy, zwłaszcza dzięki jego wnikliwemu postrzeganiu świata i ascetycznej grze Mifune, na pierwszy plan wysuwa się trafne spojrzenie na przenikanie się współczucia i brutalnej rzeczywistości. Kurosawa zrobił też ukłon w stronę wcześniej granych przez Mifune postaci i ukazał krótką sekwencję bójki. Epizod ten stanowi wspaniałą kulminację relacji między mistrzem i uczniem.


Napięcie spowodowane przedłużającymi się zdjęciami doprowadza do rozstania aktora i reżysera. Kurosawa - jak zawsze przywiązany do realizmu i autentyczności - nalegał, by Mifune zachował brodę do chwili ukończenia prac nad filmem. Jednocześnie próbował przeszkodzić swojemu aktorowi w przyjęciu ról w innych filmach. Ma się rozumieć, Mifune poczuł się urażony. Od tej pory ich drogi zaczęły się rozchodzić. W konsekwencji, po Rudobrodym już nigdy nie spotkali się na planie. Potem, wiele lat później, zawsze mówili o sobie ciepło i z szacunkiem.

celý popis

NEJNOVĚJŠÍ ČLÁNKY